Mục lục
Trong các bài trước, chúng ta đã tìm hiểu về mật khẩu và cách tạo mật khẩu an toàn. Tuy nhiên, chỉ sử dụng mật khẩu đôi khi vẫn chưa đủ để bảo vệ tài khoản.
Nếu chẳng may mật khẩu bị lộ, người khác có thể tìm cách đăng nhập vào tài khoản của bạn.
Đó là lý do xác thực hai bước trở thành một lớp bảo vệ quan trọng đối với nhiều tài khoản trực tuyến.
Vậy xác thực hai bước là gì? Có khó sử dụng không? Người dân cần lưu ý điều gì khi bật tính năng này?
Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
Xác thực hai bước là gì?
Xác thực hai bước, thường được gọi là 2-Step Verification hoặc 2FA, là phương thức bảo mật yêu cầu người dùng thực hiện thêm một bước xác minh bên cạnh mật khẩu khi đăng nhập.
Có thể hiểu đơn giản:
Mật khẩu là lớp bảo vệ thứ nhất.
Phương thức xác minh bổ sung là lớp bảo vệ thứ hai.
Ví dụ, bạn đăng nhập tài khoản bằng mật khẩu. Sau đó hệ thống yêu cầu xác minh thêm bằng một phương thức mà bạn đã thiết lập.
Nhờ vậy, nếu người khác biết mật khẩu nhưng không có phương thức xác minh thứ hai, việc truy cập tài khoản có thể khó khăn hơn.
Vì sao nên sử dụng xác thực hai bước?
Hãy tưởng tượng bạn sử dụng một chiếc khóa cho cửa nhà.
Nếu chỉ có một ổ khóa, khi chìa khóa bị mất thì người khác có thể tìm cách mở cửa.
Nhưng nếu có thêm một lớp bảo vệ khác, mức độ an toàn sẽ được tăng lên.
Tài khoản trực tuyến cũng tương tự.
Mật khẩu có thể bị lộ do nhiều nguyên nhân:
Người dùng đặt mật khẩu quá đơn giản.
Sử dụng cùng một mật khẩu trên nhiều website.
Vô tình nhập mật khẩu vào website giả mạo.
Đăng nhập trên thiết bị không an toàn.
Chia sẻ mật khẩu cho người khác.
Xác thực hai bước tạo thêm một lớp bảo vệ nếu mật khẩu chẳng may bị lộ.
Xác thực hai bước có phải là mã OTP không?
Không hoàn toàn.
OTP là một loại mã xác minh có thể được sử dụng trong một số phương thức xác thực.
Trong khi đó, xác thực hai bước là cơ chế bảo mật gồm thêm một bước xác minh bên cạnh mật khẩu.
Tùy từng dịch vụ, bước xác minh bổ sung có thể sử dụng những phương thức khác nhau.
Ví dụ:
Thông báo xác nhận trên thiết bị.
Mã xác minh.
Ứng dụng xác thực.
Khóa bảo mật.
Một số phương thức xác minh khác do dịch vụ hỗ trợ.
Vì vậy, không nên hiểu rằng mọi hình thức xác thực hai bước đều giống nhau.
Khi nào tài khoản có thể yêu cầu xác minh thêm?
Tùy vào từng dịch vụ và thiết lập bảo mật, hệ thống có thể yêu cầu xác minh bổ sung khi:
Đăng nhập trên thiết bị mới.
Đăng nhập từ vị trí hoặc môi trường bất thường.
Thay đổi một số thông tin bảo mật.
Thực hiện một hoạt động quan trọng.
Hệ thống phát hiện dấu hiệu bất thường.
Không phải lúc nào người dùng cũng phải nhập mã xác minh mỗi lần mở ứng dụng.
Điều này phụ thuộc vào cách dịch vụ thiết kế và thiết lập bảo mật của tài khoản.
Hướng dẫn bật xác thực hai bước cho tài khoản Google
Nếu bạn sử dụng Gmail, tài khoản Google là một tài khoản rất quan trọng.
Cách thiết lập có thể thay đổi theo từng thời điểm, nhưng nhìn chung có thể thực hiện theo hướng dẫn chính thức của Google.
Bước 1: Mở phần tài khoản Google
Trên điện thoại hoặc máy tính, đăng nhập vào tài khoản Google của bạn.
Sau đó tìm phần:
Bảo mật
Bước 2: Tìm xác minh hai bước
Trong phần bảo mật, tìm mục liên quan đến:
Xác minh 2 bước / 2-Step Verification
Bước 3: Bắt đầu thiết lập
Chọn tùy chọn để bắt đầu thiết lập.
Hệ thống có thể yêu cầu bạn đăng nhập lại để xác nhận chính chủ.
Bước 4: Chọn phương thức xác minh
Google có thể cung cấp các phương thức xác minh khác nhau tùy tài khoản và thiết bị.
Hãy đọc kỹ hướng dẫn trên màn hình và chọn phương thức phù hợp.
Bước 5: Hoàn tất thiết lập
Sau khi hoàn tất, hãy kiểm tra lại thông tin bảo mật và phương thức khôi phục.
Không nên bỏ qua bước kiểm tra này.
Có nên bật xác thực hai bước cho mọi tài khoản không?
Nếu dịch vụ hỗ trợ và tài khoản chứa thông tin quan trọng, nên cân nhắc bật xác thực hai bước.
Đặc biệt nên ưu tiên:
Tài khoản email chính
Email thường được dùng để đăng ký và khôi phục nhiều tài khoản khác.
Tài khoản mạng xã hội
Tài khoản có thể chứa nhiều hình ảnh, tin nhắn và thông tin cá nhân.
Các tài khoản quan trọng khác
Những tài khoản chứa dữ liệu cá nhân, tài liệu hoặc thông tin quan trọng cũng nên được bảo vệ bằng các lớp bảo mật phù hợp.
Điều rất quan trọng: Không cung cấp mã xác minh cho người khác
Đây là nguyên tắc mà mọi người dân cần ghi nhớ.
Giả sử bạn đang đăng nhập tài khoản và nhận được mã xác minh.
Ngay sau đó, một người lạ gọi điện:
“Tôi đang hỗ trợ tài khoản của anh/chị. Anh/chị đọc mã vừa nhận được để tôi xác minh.”
Không đọc mã.
Nếu bạn không chủ động thực hiện thao tác đăng nhập hoặc xác minh mà bất ngờ nhận được mã, hãy đặc biệt cảnh giác.
Mã xác minh được gửi đến bạn không phải là thông tin để cung cấp cho người khác.
Nếu bất ngờ nhận được mã xác minh thì phải làm gì?
Trường hợp bạn nhận được mã xác minh dù không đăng nhập hoặc thực hiện thao tác nào, có thể có người đang cố gắng truy cập tài khoản hoặc hệ thống đang thực hiện một yêu cầu mà bạn không nhận ra.
Hãy bình tĩnh.
Không cung cấp mã cho bất kỳ ai.
Sau đó:
Kiểm tra thông báo bảo mật của tài khoản.
Kiểm tra hoạt động đăng nhập.
Đổi mật khẩu nếu nghi ngờ tài khoản bị xâm nhập.
Kiểm tra các phương thức khôi phục.
Liên hệ kênh hỗ trợ chính thức nếu cần.
Không nên làm theo hướng dẫn của người gọi điện nếu chưa xác minh được danh tính của họ.
Xác thực hai bước không thay thế mật khẩu
Một hiểu lầm thường gặp là:
“Bật xác thực hai bước rồi thì không cần quan tâm đến mật khẩu nữa.”
Điều này không đúng.
Bạn vẫn cần:
Mật khẩu đủ mạnh.
Không dùng chung mật khẩu cho nhiều tài khoản.
Không chia sẻ mật khẩu.
Không nhập mật khẩu vào website đáng ngờ.
Theo dõi hoạt động đăng nhập.
Xác thực hai bước là một lớp bảo vệ bổ sung, không phải lý do để bỏ qua những nguyên tắc bảo mật cơ bản.
Cần chuẩn bị gì trước khi bật xác thực hai bước?
Trước khi thiết lập, hãy đảm bảo bạn có thể sử dụng phương thức xác minh mà mình lựa chọn.
Ví dụ:
Điện thoại đang hoạt động.
Có thể nhận thông báo hoặc mã xác minh nếu cần.
Có phương thức khôi phục phù hợp.
Bạn hiểu cách sử dụng phương thức xác minh đó.
Nếu không chắc chắn, hãy đọc hướng dẫn chính thức của dịch vụ trước khi thay đổi cài đặt bảo mật.
Nếu mất điện thoại thì sao?
Đây là vấn đề người dùng nên nghĩ đến trước khi bật xác thực hai bước, chứ không phải đợi đến lúc mất điện thoại mới xử lý.
Tùy dịch vụ, có thể có các phương thức khôi phục hoặc xác minh dự phòng.
Do đó, khi thiết lập bảo mật, hãy chú ý đến phần:
Phương thức khôi phục tài khoản.
Không nên bỏ qua những thông tin này.
Nếu mất thiết bị chính, phương thức khôi phục có thể rất quan trọng để lấy lại quyền truy cập.
Không nên chụp ảnh mã khôi phục rồi gửi cho người khác
Một số dịch vụ có thể cung cấp mã dự phòng hoặc thông tin khôi phục.
Nếu dịch vụ cung cấp, hãy bảo quản chúng cẩn thận.
Không nên:
Đăng lên Facebook.
Gửi vào nhóm Zalo.
Gửi cho người lạ.
Chụp ảnh rồi lưu ở nơi người khác dễ tiếp cận.
Thông tin khôi phục có thể có vai trò quan trọng đối với tài khoản.
Một tình huống người dân cần đặc biệt cảnh giác
Bạn đang ở nhà và bất ngờ nhận được thông báo:
“Mã xác minh tài khoản của bạn là…”
Bạn không hề đăng nhập.
Ngay sau đó, có người gọi điện:
“Tôi là nhân viên hỗ trợ. Có người đang cố đăng nhập tài khoản của anh/chị. Để ngăn chặn, anh/chị hãy đọc mã vừa nhận được.”
Không đọc mã.
Người gọi có thể đang tìm cách lấy mã xác minh để hoàn tất quá trình đăng nhập.
Cách xử lý an toàn hơn là:
Không cung cấp mã → kết thúc cuộc gọi → tự kiểm tra tài khoản thông qua ứng dụng hoặc website chính thức.
6 việc nên làm để tăng cường bảo vệ tài khoản
1. Sử dụng mật khẩu riêng
Không dùng một mật khẩu cho tất cả tài khoản quan trọng.
2. Bật xác thực hai bước
Nếu dịch vụ hỗ trợ, hãy cân nhắc bật.
3. Bảo vệ mã xác minh
Không đọc hoặc gửi mã cho người khác.
4. Kiểm tra hoạt động đăng nhập
Nếu phát hiện thiết bị lạ, cần xử lý ngay.
5. Cập nhật thông tin khôi phục
Đảm bảo phương thức khôi phục vẫn có thể sử dụng.
6. Cập nhật ứng dụng và điện thoại
Các bản cập nhật có thể bao gồm những cải tiến về bảo mật và sửa lỗi.
Những sai lầm thường gặp
“Người gọi biết tên tôi nên chắc chắn là người của cơ quan.”
Không nhất thiết.
Một người có thể biết tên, số điện thoại hoặc một số thông tin cơ bản của bạn mà vẫn không phải người mà họ tự nhận.
“Tôi chỉ đọc mã một lần thì không sao.”
Không nên.
Mã xác minh được sử dụng để xác thực một hoạt động. Không cung cấp mã cho người khác nếu bạn không biết chính xác mình đang xác nhận điều gì.
“Tôi đã bật xác thực hai bước nên không thể bị mất tài khoản.”
Không có biện pháp bảo mật nào bảo đảm tuyệt đối.
Người dùng vẫn cần cảnh giác với lừa đảo, đường link giả mạo và các yêu cầu bất thường.
5 nguyên tắc vàng về xác thực hai bước
Hãy ghi nhớ:
1. Mật khẩu là lớp bảo vệ đầu tiên.
2. Xác thực hai bước giúp tăng thêm lớp bảo vệ.
3. Không cung cấp mã xác minh cho người khác.
4. Nếu bất ngờ nhận được mã, hãy kiểm tra tài khoản.
5. Luôn chuẩn bị phương thức khôi phục tài khoản.
Kết luận
Trong môi trường số, mật khẩu rất quan trọng nhưng không nên là lớp bảo vệ duy nhất.
Xác thực hai bước giúp bổ sung thêm một lớp bảo vệ cho nhiều tài khoản trực tuyến. Đây là một kỹ năng bảo mật mà người dân có thể học và thực hiện từng bước.
Nếu bạn đang sử dụng Gmail hoặc các tài khoản trực tuyến quan trọng, hãy dành một chút thời gian kiểm tra phần Bảo mật và tìm hiểu xem tài khoản của mình có hỗ trợ xác thực hai bước hay không.
Quan trọng nhất, hãy ghi nhớ:
Không cung cấp mật khẩu và mã xác minh cho người khác.
Nếu có người gọi điện yêu cầu cung cấp mã, hãy dừng lại và kiểm tra thông tin qua kênh chính thức.
Mỗi ngày học một kỹ năng số – tự bảo vệ mình, bảo vệ gia đình và cùng xây dựng cộng đồng số an toàn.
Khu Phố 7 - Phường Mỹ Tho sẽ tiếp tục chia sẻ những kiến thức số thiết thực, dễ hiểu và phù hợp với cuộc sống hằng ngày của người dân.
Lưu ý: Tên gọi và cách thiết lập xác thực hai bước có thể khác nhau giữa các dịch vụ. Khi thiết lập hoặc khôi phục tài khoản, người dân nên thực hiện theo hướng dẫn chính thức của nhà cung cấp dịch vụ.
